Cezary Korolczuk

adwokat

Jestem adwokatem specjalizującym się w prawie cywilnym i bankowym, który od początku swojej kariery zawodowej koncentruje się na problematyce usług finansowych [Czytaj więcej…]

Cyberprzestępcy nieustannie udoskonalają swoje techniki, wykorzystując zarówno nowe technologie, jak i ludzką podatność na manipulację. W dobie rosnącej cyfryzacji i automatyzacji usług, ochrona przed oszustwami wymaga nie tylko podstawowej wiedzy technicznej, ale również bieżącego monitorowania trendów i dostosowywania polityk bezpieczeństwa do realnych zagrożeń. Znajomość najnowszych metod działania przestępców to dziś element niezbędny w strategii cyberodporności – zarówno dla firm, jak i świadomych konsumentów.

Odzyskanie środków utraconych w wyniku phishingu jest możliwe, ale wymaga podjęcia szybkich kroków, odpowiedniego udokumentowania incydentu oraz często wsparcia prawnego. Im wcześniej zareagujemy, tym większa szansa na skuteczne działanie – zarówno w relacji z bankiem, jak i przed sądem.

Cyberoszustwa mają różnorodny charakter, co wpływa na odmienne strategie dochodzenia roszczeń. Inaczej postępujemy w przypadku nieautoryzowanej transakcji, a inaczej gdy doszło do zaciągnięcia zobowiązania w naszym imieniu.

W komunikacie z dnia 26 października 2025 r. Santander Bank Polska S.A. poinformował o incydentach związanych z nieautoryzowanymi wypłatami z bankomatów klientów.  Przestępcze działania osób trzecich polegały na stosowaniu tzw. nakładek skanujących (ang. skimming) na bankomatach, co pozwalało sprawcom na pozyskiwanie danych kart płatniczych i kodów PIN. Najwięcej takich przypadków miało miejsce na terenie Wielkopolski.

Z prawnego punktu widzenia tego typu zdarzenia stanowią poważne przestępstwo przeciwko mieniu. Warto wiedzieć, jakie prawa przysługują poszkodowanym konsumentom oraz jaką rolę w procesie dochodzenia roszczeń może odegrać kancelaria prawna.

Na ataki phishingowe jesteśmy narażeni na co dzień korzystając z bankowości elektronicznej, sklepów internetowych czy mediów społecznościowych. Cyberprzestępcy, podszywając się pod zaufane podmioty, wyłudzają dane logowania, numery kart płatniczych czy kody BLIK. Skutki ataku mogą być dotkliwe i wiązać się z utratą środków finansowych, kradzieżą tożsamości oraz narażeniem na kolejne oszustwa. Dlatego też szybka i świadoma reakcja ma kluczowe znaczenie.

Z uwagi na wielość metod stosowanych przez oszustów oraz dużą innowacyjność w tym zakresie również brak jest jednej skutecznej drogi postępowania, a droga działania w przypadku wykrycia phishingu jest uzależnione od metody zastosowanej przez sprawców. Niemniej poniżej przedstawiam przykładowy katalog kroków jakie warto podjąć celu przeciwdziałania skutkom wyłudzenia danych.

Pojęcie phishingu było przedmiotem poprzedniego wpisu, do którego odsyłam, niemniej przypomnienia wymaga, iż jest to działanie polegające na manipulowaniu ofiarą w celu wyłudzenia danych, pieniędzy lub dostępu do systemów informatycznych. Kluczowa dla obrony przed tym zagrożeniem staje się zatem umiejętność jego wczesnego rozpoznania.

Sprawcy w celu wyłudzenia najczęściej podszywają się pod instytucje budzące zaufanie (np. banki lub firmy telekomunikacyjne) czy też organy państwowe (np. Policja), rzadziej natomiast pod osoby medialne (np. aktorzy). Phishing nie ogranicza się jednak tylko do sfery internetowej. Jego odmiany głosowe (vishing) i SMS-owe (smishing) są coraz powszechniejsze.

Coraz częściej mamy do czynienia również z kampaniami phishingowymi, czyli zmasowanym atakiem polegającym na wysłaniu tożsamej wiadomości nakierowanej na wyłudzenie danych do tysięcy osób. Takie kampanie z reguły nie cechują się wysoką jakością czy poziomem językowym, ale liczy się efekt skali, tak aby odsiać te kilka lub kilkadziesiąt osób, które dadzą się zmanipulować.

Po czym rozpoznać, że mamy do czynienia z phishingiem?

1. Podejrzane adresy e-mail i linki

Fałszywe wiadomości e-mail często pochodzą z adresów łudząco podobnych do autentycznych. Taka technika nosi nazwę spoofingu. Praktyczny przykład? Użycie zbitek literowych np. „rn”, które przy odpowiednim foncie łudząco przypomina „m” lub domeny „.com.pl” zamiast „.pl”.

Phishing to jedno z najczęstszych i najbardziej podstępnych zagrożeń cybernetycznych, z jakimi mierzą się dziś osoby prywatne i przedsiębiorcy.

Na pewno każdy miał do czynienia z phishingiem, mimo iż nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, np. wiadomość SMS z podejrzanym linkiem, e-mail od „afrykańskiego księcia” czy też telefon od osoby podającej się za pracownika banku proszącej o podanie danych.

Phishing

Phishing – czym jest i dlaczego jest niebezpieczny

Innymi słowy, phishing to każde zachowanie polegające na podszywaniu się pod zaufane instytucje w celu wyłudzenia danych osobowych, finansowych lub dostępu do systemów informatycznych.

Phishing nie ma w prawie polskim swojej legalnej definicji czy też nie stanowi osobnej kategorii przestępstwa, za to może wypełniać znamiona kilku przestępstw, w tym oszustwa (art. 286 § 1 Kodeksu karnego), oszustwa komputerowego (art. 287 § 1 Kodeksu karnego), a także nieuprawnionego uzyskania informacji (art. 267 Kodeksu karnego).

Przewijanie do góry